تلسکوپ‌‌های شگفت‌انگیز: (۵) تلسکوپ فضایی

هابل





hubble-space-telescope


مخترع فرانسوی، لوران کاسگرین، اگر بود و می‌دید که طرحش از تلسکوپی بازتابی در سال ۱۶۷۲ میلادی – که آن زمان با نقد منفی نیوتن روبه‌رو شد – حالا در تلسکوپی ماهواره‌ای به نام هابل به دور زمین می‌گردد، از فرط هیجان سکته می‌کرد.

فرقی نمی‌کند که تلسکوپ‌های زمینی را چقدر بزرگ بسازیم؛ آن‌ها همیشه با موضوع آشفتگی حاصل از جوّ زمین درگیر خواهند بود. تلسکوپی کوچک‌تر، که فراتر از جوّ زمین در فضا قرار بگیرد، کلاً از این مشکل دور خواهد بود. تلسکوپ فضایی هابل نجوم را با علوم موشکی درهم‌آمیخته و در مدار زمین کار می‌کند.

هابل، با قطر دهانه‌ی ۴/۲ متر، خیلی کوچک‌تر از تلسکوپ‌های غول‌پیکر زمینی است اما قدرت تفکیک آن با این تلسکوپ‌ها قابل مقایسه و گاه حتی بهتر است؛ زیرا نوری که هابل گردآوری می‌کند فقط از میان خلأ نسبی فضا می‌گذرد و نه جوّ غلیظ و متراکم زمین. هابل نور کم‌فروغی را که از فاصله‌های چند میلیارد سال نوریِ زمین رسیده است دریافت می‌کند؛ این یعنی هابل می‌تواند رویدادهایی را ببیند که میلیاردها سال پیش رخ داده‌اند. هابل به دانشمندان کمک کرده است که وجود ماده‌ی تاریک را ثابت کنند و سنّ عالم را ۱۳ یا ۱۴ میلیارد سال تخمین بزنند.

تلسکوپ فضایی هابل تصاویر خیره‌کننده‌ای از گوشه‌وکنار عالم گرفته است اما حتی هابل هم بهترین تلسکوپ نیست. رصدخانه‌ی پرتو ایکس چاندرا در عرصه‌ی آشکارکردن رازهای عالم از هابل پیشی گرفته است.

جولیا لیتون


ازاین مجموعه :

10 تلسکوپ شگفت انگیز

ده تلسکوپ شگفت‌انگیز:(۹) رصدخانه‌ی کِک  

ده تلسکوپ شگفت‌انگیز:(۸) تلسکوپ بزرگ قناری 

ده تلسکوپ شگفت‌انگیز: (۷) تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT)